Tatlı Bilgi Sofrası Yazılar

En Son Hangi Peygamber Vefat Etti? Bir Veda Anı Bugün, bir arkadaşım bana “En son hangi peygamber vefat etti?” diye sordu ve içimde bir boşluk oluştu. Bu soru o kadar derin, o kadar düşündürücü ki, aslında bir yanıtı olmasına rağmen, o yanıtı vermek bana kolay gelmedi. Çünkü bir peygamberin vefatını anlatmak, bir insanın hayatını ve izlerini kaybetmekten çok daha fazlası gibi hissettiriyor. İnsan, sanki o soruya cevap verirken sadece tarihsel bir olayı anlatmıyor, aynı zamanda bir dönemin son bulduğunu hissediyor. Bir süreliğine Kayseri’nin o kalabalık caddelerinde yürürken, bu soruyu düşündüm ve bir anda 2500 yıl öncesine, o son anın etrafındaki…

Bitişik Binalar Depreme Dayanıklı Mıdır? İstanbul’dan Bir Bakış Bugünkü rehber içeriğimizde “Bitişik binalar depreme dayanıklı mıdır” hakkında bilinmesi gereken temel detayları aktarıyoruz. İstanbul’da yaşamak, depremin gölgesinde büyümek demek. 27 yaşındayım, gündüzleri ofiste çalışıyorum, akşamları ise blogumu yazmak için bilgisayarımın başına geçiyorum. Şehrin sokaklarında yürürken gözüm hemen binalara takılıyor. Özellikle bitişik binalar… Bazen kendi kendime soruyorum: “Bitişik binalar depreme dayanıklı mıdır?” Ve itiraf edeyim, cevaplar çoğu zaman kafamda birbirine karışıyor. Geçmişten Günümüze Bitişik Binalar Çocukluğumda ailemle birlikte Kadıköy civarında oturuyorduk. Sokakta birbirine bitişik yüzlerce bina vardı. O zamanlar kimsenin aklına deprem gelmezdi. Ama yıllar geçti ve 1999 Gölcük Depremi, bu binaların…

Baharı Müjdeleyen Çiçekler ve Toplumsal Duyarlılık Sevgili Tartolet ziyaretçileri, bugün “Baharın geldiği nasıl anlaşılır” konusunda bilinmesi gerekenleri ele alıyoruz. İstanbul’un sabah saatlerinde, metrobüs durağında beklerken gözlemlediğim bir sahneyle başlamak istiyorum. Yağmur sonrası ıslak kaldırımların üzerinde, caddeleri süsleyen erguvanlar ve lale bahçeleri dikkatimden kaçmadı. İnsanlar genellikle acele içinde, başları telefonlarında, ama bir an için durup çiçeklere bakıyorlar. İşte o anda aklıma geldi: Baharı müjdeleyen çiçekler nelerdir sorusunun sadece botanik bir cevapla sınırlı kalmaması gerekiyor; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden de bakmalıyız. Toplumsal Cinsiyet ve Baharın Simgeleri Sokakta, parklarda ve işyerinde kadınların ve erkeklerin çiçeklere verdikleri tepkiler farklı olabiliyor. Toplu…

Enerji, Teknoloji ve Toplumsal Hayat: 20000 mAh Kaç Watt? Hayatımızın büyük bir kısmı görünmez enerji akışları tarafından şekillendiriliyor. Telefonlarımız, tabletlerimiz ve taşınabilir cihazlarımız, biz farkında olmasak da toplumsal yaşamın ritmini belirliyor. 20000 mAh kaç watt sorusu teknik bir hesap gibi görünse de, aslında bireylerin günlük yaşamlarını, toplumsal ilişkilerini ve ekonomik fırsatlarını doğrudan etkileyen bir olguyu işaret eder. Bu makalede, enerji birimlerini anlamanın ötesinde, bu teknolojik araçların toplumsal normlar, kültürel pratikler ve eşitsizliklerle nasıl iç içe geçtiğini ele alacağız. Temel Kavramlar: mAh, Watt ve Enerji Milliampere-saat (mAh), bir bataryanın depolayabileceği elektrik miktarını gösterir. Watt ise bir enerji birimi olup, bir cihazın…

Geçmişi Ölçmek: 100 Mikron Kaç Milimetre Eder? Geçmişi incelerken, zamanın sadece bir kronoloji değil, insan deneyiminin ölçü birimleriyle de bağlantılı olduğunu fark ederiz; bugünü anlamak için geçmişi ölçmek, tıpkı mikron ve milimetre arasında bir dönüştürme yapmak gibi hassas bir süreçtir. 100 mikron, modern ölçü birimleri sistemine göre 0,1 milimetre eder; ancak bu basit dönüşüm, insanlık tarihindeki ölçme pratiklerinin evrimini düşündüğümüzde çok daha derin bir anlam kazanır. Antik Dünyada Ölçü Birimleri ve Toplumsal Düzen Antik Mısır ve Mezopotamya uygarlıkları, tarım ve inşaat projelerinde ölçme ve hesaplamayı hayati bir araç olarak kullanmışlardır. Nil Nehri taşkınlarını yönetmek için kullanılan basit ölçüm sistemleri, toplumların…

İktisadi Etmek Ne Demek? Hayatımıza Etkileri ve Küresel Perspektif Selam! Bugün size hem Türkiye’den hem de dünyadan örneklerle “iktisadi etmek ne demek?” konusunu anlatmak istiyorum. Bazen bu kavram kulağa akademik gelebilir ama aslında hayatımızın her alanına dokunan bir şey. Özellikle Bursa gibi sanayi ve tarımın iç içe olduğu bir şehirde yaşıyorsanız, bu kavramı fark etmemek neredeyse imkânsız. İktisadi Etmek Ne Demek? Kısaca söylemek gerekirse, iktisadi etmek, kaynakları en verimli şekilde kullanmak anlamına gelir. Yani elimizde sınırlı olan para, zaman, enerji gibi kaynakları israf etmeden, maksimum faydayı elde edecek şekilde kullanmak. Bazen “tutumlu olmak” ile karıştırılıyor ama iktisadi etmek daha kapsamlı.…

Ön Paylaşımlı Anahtar Ne Demek? Veriye Dayalı Bir Bakış Tartolet okurlarına özel bu yazımızda “Ön paylaşımlı anahtar ne demek” konusunu derinlemesine inceliyoruz. Ankara’da, Çankaya civarında büyüyen bir çocuk olarak teknolojiye merakım erken yaşta başladı. Babam bilgisayar tamircisiydi; ben de küçücük yaşımda onun yanında devreleri, kabloları ve bilgisayar kasalarını kurcalardım. O zamanlar ne blockchain vardı, ne de şifreleme yöntemleri… Ama işin içine veri ve gizlilik girince, işte o zaman “ön paylaşımlı anahtar” kavramı hayatıma girdi. Üniversitede ekonomi okurken verilerin sadece sayılardan ibaret olmadığını, aynı zamanda bir güvenlik ve iletişim meselesi olduğunu fark ettim. Ön paylaşımlı anahtar ne demek sorusunu anlatmanın en…

Kültürlerin Işığında Berat Kandiline Yolculuk Kültürlerin çeşitliliği, insan deneyiminin en büyüleyici yönlerinden biridir. Her topluluk, yaşamı anlamlandırmak, toplumsal bağları güçlendirmek ve manevi dünyalarını ifade etmek için farklı ritüeller ve semboller geliştirmiştir. Dini bayramlar ve kutsal geceler, bu çeşitliliğin en somut göstergelerindendir. Özellikle İslam kültüründe Berat Kandili, insanların manevi arınma, dua ve paylaşım pratiğini bir araya getirdiği özel bir gündür. Berat Kandilinde ne yapılıp dağıtılır? kültürel görelilik bağlamında düşündüğümüzde, bu sorunun cevabı sadece dini bir uygulamayı değil, aynı zamanda toplumsal yapıları, ekonomik düzeni ve kimlik oluşumunu da anlamamıza olanak sağlar. Benim gözlemlediğim, ritüellerin her zaman toplumsal bağları ve bireysel kimliği pekiştirdiğidir.…

Calvary Neresi? İzmir’in Gözünden Cesur Bir Bakış Calvary, yani diğer adıyla Golgota, Hristiyan geleneğinde Hz İsa’nın çarmıha gerildiği yer olarak bilinir. Ama işin enteresan yanı, bu kadar net gibi görünen bir konum, tarih boyunca tartışmaların odağı olmuş. İzmir sokaklarından sosyal medyada yürüttüğüm tartışmaları düşünün; bir konu ne kadar net görünürse görünsün, insanlar illa onu sorguluyor. İşte Calvary de öyle bir mesele: herkes bir fikirde ama kimse tam olarak emin değil. İçten başlamak gerekirse, benim net bir fikrim var: Calvary, Kudüs’te, eski şehrin dışında bir tepe olmalı. Tarihsel kaynaklar bunu destekliyor. Ama işin zayıf noktası, bugünkü arkeolojik ve şehir planı verileri…

İbni Sina Dinden Çıktı mı? Farklı Yaklaşımlarla Derin Bir Analiz İbni Sina, tıp ve felsefenin yanı sıra dini düşünceye dair yazdıklarıyla da tanınan bir isim. Ama soruyu ortaya attığımızda – “İbni Sina dinden çıktı mı?” – iş işin içine farklı yorumları ve çelişkili okumaları sokuyor. Ben Konya’nın dar sokaklarında dolaşırken, hem mühendis mantığımla hem de insani duygularımla bunu tartışıyorum. İçimdeki mühendis diyor ki: “Veri ve kanıtlar ne söylüyor, olgularla yaklaş.” İçimdeki insan tarafı ise fısıldıyor: “Ama düşüncenin sınırlarını, kalbin hissettiklerini de anlamadan tam bir yargıya varabilir miyiz?” Geleneksel Dini Yaklaşım: İbni Sina’nın Müslüman Kimliği Geleneksel bakış açısına göre İbni Sina,…